|
-H.Zorempuia
Zoram khawvel mai bakah Zoram pawn Mizo awmte tunlai thu khel ber chu Zu hi a ni a. A fing ber atanga a mawl ber thlengin, a hausa ber atanga a rethei ber thlengin mahni bu zawlah emaw awm hmun apiangah ‘Ka ngaihdan chuan zu hi…’ kan ti tlang ta luai luai a nih ber hi! Zu hi sual a ni, khap bur tur titute nunah zu khap duh lo tuten eng an hmu lo ang bawkin, a khap duhtuten khap duh lo tute an hmu piangthar hlei thei bik lova. A lai laklawh a awm te chuan lum si lo vawt si lo chan an chang ta a ni ber mai. Heti tehchiama zu kan buaipui ta hi a zahthlak zo zai ta. Kan sap Missionary te khan kan zawh leh tlin phak baka sang ‘zu hi sual a ni’ tiin min lo zirtir kha an tih fuh loh langsar tak a ni tan ta a ang khawp mai. Mi hnam changkang zawk emaw hniam zawk emaw pawhin a suala an ngaih loh keini’n Tirhkoh Paula sawi tluka ngai a, zu suala kan la pawm tlat hi kan rilru hniam zia tarlangtu a ni a, a mualphothlak hle a ni. Zoram chhungah sual tiin kan do bur bur a, MLTP Act meuh kan puanhnan a, mahse Silchar kan thleng a, ualau takin suala kan ngaih kha lei turin a tlar del dul bawk si a. Mizoram pawnah Wine shop thlalakpui duh tawk lah bo lo. Hui ha….!!! Vawikhat chu thiante nen Five Star hotel-ah Boney M concert kan en a. Refreshment zingah khan wine/beer kha a tel a, a duh chuan an la a, a duh lo chuan an la lo mai a. An thingpui sem a ni ringawt mai. Han ruih phah a mawi lo taka han khawsa an awm lo, insual phei chu ka hmu miah lo nia. Mizorama zu vanga kan chuti khati kan tih hi chu a ropui lo khawp mai. Kan ramah “Change” tlangaupuituten sorkarna a maka maka hnehsawhin an siam ta a. Minister te duh tawk mai lovin Parliamentary Secretary kan Minister te puibawm turin kan nei a. Chubakah Commission hrang hrang kan neih ngai loh kan nei thar ta thluah bawk a. Heti chuan kan va han thang dawn rua em tiin awmhmunah an thil sawi tak te a taka chantir hun nghakhlel takin kan lo thlir a. Amaherawhchu thu tisa a chantir hi a lo harsa a nih dawn hi, kan Pathian bak hi han ti thei tak tak hi an awm lo a ang ta riau mai Zoram khawvelah hian. Kan Commission neih zingah Law Commission che rang berin, MLTP Act en that an han rawt a. Kohhran leh tlawmngai pawlte mar an dek fe tawh tihin, kan sorkar lam chuan MLTP Act siam that tumna an hriat loh thu an sawi leh mauh mai bawk si. Law Commission hian Alcoholic content sang zawk Grape wine/beer khap si lova a hniam zawk beer khap te, funte khat leh za hremna inang te hi dik chuan an hre lo a ni. Zu hi khap lovin khuahkhirh/thunun (regulate/control) zawk ang u. Zu chhe in vangin kan Mizo pui te ngei kan vui tam tawh em mai, a mamawh leh duhtute tan zu tha lei tur awm tawh se la. Kan Law Commission hian MLTP Act aia rawt chak tak tak, kan Legislature pawhin a pass chak tak tak entirnan, Mizoram Corruption Total Prohibition Act te, Infrastructure kan neih that theih nan Mizoram Infrastructure Corporation Act te, Department corporatize theihna tur Act te, Sorkar sum hmuh belh theihna tur (Mizote’n Mizoram chhunga kan sum lakluhah hian Income tax kan chawi lo va, Income tax ang hian Mizoram tax emaw kan State ta tur liau liau hi a lak theih. Sorkar hnathawk hlawh a san berna kan ni bawk a) Act te leh a dang tul pass tur dan siamtu an nih avangin an nei kuh tel tul ang tih a rinawm. Chuvang chuan heng dan kan sawi tak te ringawt pawh hi chai tham a tling dawn lutuk a, mi ram tih dan chanchinbu, magazine, TV, internet velah an zirchiang duh ngei awm si a. Sorkar hmasa a Minister ten chanchinbu pawh an chhiar hman lo tih kha chu a letling hlauh turah i ngai ang. Ram tana tha turah chuan kan hruaitute hian an hriatna kawngka hawng zauvin an inbih peih viau ang chu. Hmanni lawkah North-east India-a a hmasa ber turin Special Economic Zone (SEZ) Mizoramah a awm dawn tih GK current affairs-ah khan a lang tlat mai a. Ka lo lawm em em nghal ringawt a. Multinational Corporations (MNCs) koh luh te pawh a ri ta zauh zauh mai. Mahse MNC koh luh ai chuan kan rama resources hmang tangkai thei tur keimahni ta ngei Company (Domestic Company) neih hi a a thlanawm zawk. Dik tak chuan MNC ho hi Indian ho thluak hian an rawn sumdawng hi a ni ber a, a tha nat thlak deuh ka ti. Mak ka lo tih ve mai mai chu, MLTP Act siamthat chungchangah khan kan Law Commission khan Synod a rawn a, Synod khan MKHC kutah a hlan chhawng a. MKHC chuan siamthat a duh lova. Tlawmngai pawlte rawn an ni bawk a, anni’n an pawl meeting-ah theuh sawiin siamthat an duh lo theuh va. Amaherawhchu mimala kawmin kan hruaitute zingah an mimal ngaihdanah chuan siamthat mai ni lo, a hliha hlih duh pawh an awm nawk mai. A pawl ang te, a kohhran ang te leh a sorkar ang te’n kan la duh zel a; a mimal ang chuan kan duh tawh vak lo a ni ang e. Kan MLTP Act hi a kengkawhtu sorkar hian a hlawhtlin loh zia a hmu a, a tizui chak vak lo pawh a ni ang. Pathian ram tizau turin kohhran hi Pathian ngeiin a din a ni. Chumi tihlawhtling tur chuan sual do a ngai a, kan kohhran thupui ber sual do a nih si chuan zu khap burna dan hi kum khat emaw tal han kengkawhin hma han la ve chhin se ka lo ti mai mai a. Kan Mizo kristian nunah hian pawp leh kim lo awm hian ka hre ve tlat pek a. Kan sawi mai mai teh ang. Kan Pathian thu sawi leh ngaihthlak hian Biak In compound-ah bak hian hna hi kan thawh mumal tir hlei thei lo hian a lang a. Kohhran upa/rawngbawltu office tlai reng mai emaw eiru tun tun emaw thu sawi chu zawm duak duak harsa deuh va ni. Amah khan a thusawi ngei mai kha han zawm hmasa sela, kan tha tlang tur ka ti mai mai thin. Office dawr chang a hmuh tum inneihnaah a kal emaw a chhuak lawk tih tam lutuk te hian midang tana harsatna a siam a, malsawmna ni tura zirtirna chu a hlawkpui lo a ang khawp mai. Han sawi ve teh u’n.
Copyright 2007. All Rights Reserved. |
ni e, ZU ah hian kan la buai em em zel mai chu a ni a, ka ngaih ve dan mai mai ah chuan, a tam zawkin a sual kan tih na chhan hi chu..ZU in mi tam zawk hi chuan..chhungkaw ke chhe rawp khawp hian an in thin si a, tin mite neninsual, buaina siam...! an nih tur pawh ni hlei thei lo in..zeng hri a vei tir thin avang hian..a nawl pui ho hian SUAL kan lo ti ve ni in ka hria....
kei chu ka in thiam lutuk..